Burnout/Werkstress

Wat is burnout?
Burnout is een uitputtingsreactie van lichaam en geest. Meestal na een lange periode van stress. Mensen met burnout noemen het wel "de rek is uit het elastiek", "de accu is leeg". Men spreekt alleen over burnout als de stress betrekking heeft op het werk, maar de uitputtingsreactie kan natuurlijk evengoed met andere stressveroorzakers te maken hebben.

Wat zijn de meest voorkomende klachten?
Gevoel van uitgeput- opgebrand zijn
-  Geheugen- en concentratieproblemen
-  Gespannenheid
-  Gevoelens van niet voldoen en falen
-  Kwaadheid naar bazen of collega's
-  Piekeren
-  Slaapproblemen
-  Inactiviteit

Vaak zijn er ook forse lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, maagpijn of spierpijn en lichamelijke uitputting. Mensen met burnout hebben meestal goed gefunctioneerd.

Hoe ontstaat burnout?
Werkstress ontstaat in het algemeen als gevolg van onvoldoende afstemming tussen capaciteiten of behoeften van de persoon enerzijds en de aard van het werk anderzijds.

Wat mensen zelf zeggen:
"Ik gaf alles van mezelf op het werk, maar kreeg weinig waardering", of: "Ik werkte jarenlang tegen mijn zin", of: "Ik had een te zwaar takenpakket", of: "Ik had een onduidelijke taakomschrijving".

Het kan zijn dat iemand te hoge eisen aan zichzelf stelt:
-  "Ik vind het moeilijk om 'nee' te zeggen"
-  "Ik heb moeite met het plannen van mijn tijd"
-  "Ik investeer nauwelijks in mijn gezin en kinderen" 
-  "Soms bevalt het werk niet meer"
-  "Ik weet niet waar ik verantwoordelijk voor ben"
-  "Ik ben voortdurend overbelast"
-  "Ik heb geen enkel toekomstperspectief".

Er kan sprake zijn van conflicten:
- "Ik krijg geen waardering voor mijn werk" 
- "Ik vervul functies met tegengestelde belangen"
-  "Ik word gepest"
-  "Mijn werkafspraken worden onvoldoende doorgesproken".

Wie krijgen last van burnout?
Het kan vrijwel iedereen overkomen, omdat het mede afhangt van de omstandigheden waarin iemand terechtkomt. Mensen met burnout zijn echter vaak plichtsgetrouwe werkers die lang en veel werken, vooral als het moeilijk wordt.

Kun je een burnout zien aankomen?
Achteraf zeggen mensen dat er wel degelijk signalen waren die de burnout aankondigden.
-  "Ik kwam avond na avond moe thuis"
-  "Ik ging elke ochtend moe naar het werk"
-  "Ik ging tegen het werk opzien"
-  "Ik had minder concentratie"
-  "Ik werd vergeetachtig"
-  "Ik werd sneller geïrriteerd"
-  "Ik ging minder meehelpen thuis"
-  "Ik had minder aandacht voor de kinderen".

Vaak worden deze signalen genegeerd totdat een punt wordt bereikt waarop iemand niet meer verder kan en uitgeput is. Het eindpunt van dit langdurige proces, noemen we burnout.

Wat is het doel van de behandeling?
Het doel van de behandeling is vermindering van uw huidige klachten en indien u dit wenst herintreden in het arbeidsproces. Ook preventie van een toekomstige burnout kan doel van de behandeling zijn.

Hoe ziet een behandeling er uit?
In de behandeling die wij aanbieden brengen wij gezamenlijk in kaart welke factoren in uw geval een rol speelden bij het ontstaan van de burnout.
Hierop wordt de behandeling afgestemd.

Zowel u als uw psycholoog denken over de stappen die genomen gaan worden. Ook krijgt u huiswerkopdrachten mee naar huis. De behandeling richt zich op de punten waar verandering nodig is om u te laten terugkeren in het arbeidsproces.

Eerst zal er in de behandeling aandacht worden besteed aan het verminderen van uw klachten. Als de klachten afnemen en uw controle erop toeneemt, kunnen vervolg stappen worden gezet. Inmiddels is dan besproken welke verdere veranderingen nodig zijn. Om deze aan te pakken wordt een individueel plan opgesteld. Hierbij wordt vaak gebruik gemaakt van cognitieve therapie. Bij deze methode leert u gedachten en opvattingen die u last bezorgen te analyseren en systematisch bij te sturen. Dit geeft vaak inzicht in de reden waarom iemand gevoeliger werd voor het krijgen van burnout.
Ook geeft het aanknopingspunten voor preventie.

Kan ik beter snel weer aan de slag gaan of eerst goed uitrusten?
Dit is per persoon en omstandigheid verschillend. Bij een beginnende overspannenheid kan iemand al weer eerder aan de slag dan bij een vergevorderde burnout. Bij een hevige burnout heeft iemand vaak geruime tijd nodig om tot klachtvermindering te komen. Maar meestal gaat iemand tijdens de behandeling na verloop van kortere of langere tijd een werkhervattingsplan opstellen. Het werkhervattingsplan beschrijft hoe u het best weer kunt terugkeren in liet arbeidsproces. Hierbij kunnen wij u adviseren. Ook geven wij aandacht aan preventie. U leert hoe u een tijdelijke terugval tijdig kunt signaleren en welke maatregelen u kunt nemen om verdere terugval te voorkomen.